THX czy nie THX? - rola projektu



THX czy bez THX?

Zanim odpowiemy na to pytanie, musimy zrozumieć, czym jest oraz czym nie jest THX.

THX nie jest formatem surround, nie jest wzmacniaczem czy produktem, który możesz kupić. Jest to zestawienie specyfikacji, wliczając wymagania dotyczące kontroli jakości, zaprojektowane tak, aby zagwarantować klientowi, że produkt, który kupuje jest odpowiedni do przewidzianego zastosowania.

Historia THX rozpoczęła się, gdy George Lucas zlecił swoim inżynierom ustanowienie standardów, które zapewnią, że gdy film zostanie wypuszczony do kin, publiczność będzie słyszeć, czuć i widzieć film tak, jak tego chciał reżyser. Dzięki temu reżyser mógł być pewny, że zamierzony przez niego efekt był odbierany tak samo w różnych kinach.

W dalszym procesie ewolucji, wyzwaniem stało się przeniesienie tych standardów do mniejszego pomieszczenia, czyli kina domowego i domowych salek projekcyjnych. Po gruntownym badaniu metodą prób i błędów, ustanowiono serię standardów dla głośników, wzmacniaczy, procesorów dźwięku i pozostałych urządzeń, aby osiągnąć zamierzony cel. Inżynierowie Lucasa nie tylko skupili się na minimalnych wymaganiach, ale również na ergonomice poszczególnych komponentów. W przypadku amplitunerów, procesorów dźwięku i przedwzmacniaczy, wymagania THX określają możliwość poprawnego skonfigurowania sprzętu pod względem fazy, rozmieszczenia foteli, wielkości głośników itp.

W przypadku głośników, wymagania THX nie tylko określają odpowiedni zakres przenoszenia częstotliwości i zdolności do dokładnej reprodukcji ścieżki dźwiękowej (przy określonej głośności), ale dotyczą również pionowego rozproszenia (poziome i pionowe dla profesjonalnych kolumn) i wielu innych parametrów.

projekt kina thx
rozmieszczenie miejsc siedzących musi zostać precyzyjnie wliczone względem ekranu, głośników, innych widzów, akustyki...

Nie oznacza to jednak wcale, że sprzęt bez certyfikatu THX jest gorszej jakości czy użyteczności. Istnieje sporo świetnych głośników i elektroniki, które nie mają certyfikatu THX. Co oznacza THX? W skrócie, znaczy to, że projektant będzie wiedział zawczasu, jak dokładnie będą grały głośniki oraz że elektronika wyposażona jest w środki, potrzebne do dostosowania systemu do otoczenia. Ułatwia to rozmieszczenie i projektowanie. Bez THX, projektowanie staje się trudniejsze.

Czy głośnik nie posiadający certyfikatu THX może zostać zastosowany w projekcie? Oczywiście, że tak, projektant musi jednak wiedzieć dokładnie, jak będzie zachowywał się głośnik, aby poprawnie umiejscowić go w pomieszczeniu. A jeżeli klient nie jest ekspertem w zakresie elektroniki i rozmieszczenia głośników, musi wierzyć na słowo, że sprzęt będzie odtwarzał dźwięk prawidłowo.

Swoją drogą, głośniki "nie wiedzą", czy dźwięk pochodzi z filmu, czy z symfonii. Głośniki THX powinny dokładnie reprodukować dźwięk, zarówno jeśli chodzi o filmy, jak i muzykę. Po co więc ta debata? Otóż, wracamy do pokoju. Wymagania akustyczne pomieszczenia są diametralnie różne dla wielokanałowego dźwięku (muzyka i film) oraz dla dwukanałowego odtwarzania stereo.

Rozmieszczenie głośników
Rozmieszczenie głośników jest kluczowe w osiąganiu dokładnej reprodukcji dźwięku. Głośniki nie mogą być zbyt blisko lub zbyt daleko od siebie.
Zależnie od głośnika, należy zwrócić uwagę na efekty brzegowe, rezonans obudowy, możliwość instalacji w zabudowie, oraz odbicie dźwięku od ścian i innych powierzchni. Najtrudniejsze głośniki do rozmieszczenia to głośnik centralny i niskotonowy. Głośnik niskotonowy (subwoofer) najbardziej jest zależny od modów własnych pomieszczenia. Jeśli od początku tworzenia pomieszczenia kinowego jest zaangażowany projektant systemu, może on dokładnie wyliczyć prawidłowe rozmieszczenie subwoofera / subwooferów. Im większy pokój, tym większy subwoofer jest potrzebny. Gdy dojdziemy do kilku głośników niskotonowych, projekt staje się większym wyzwaniem. Z drugiej strony, dla doświadczonego specjalisty od akustyki użycie kilku subwooferów jest doskonałym narzędziem do poprawy jakości basu i niskich częstotliwości w salce projekcyjnej.

projekty kin thx
lokalizacja głośników za ekranem musi uwzględniać wielkość ekranu, rodzaj powierzchni projekcyjnej a także miejsca widzów

Wracając do kanału centralnego, powinniśmy zwrócić uwagę w momencie, gdy projektant systemu bądź instalator próbuje umieścić głośnik centralny pod ekranem. Jest to duży błąd.
To nie jest miejsce, w którym ten głośnik powinien się znajdować. To nie żart. Jeżeli Twój profesjonalista twierdzi, że kanał centralny ma być umieszczony właśnie pod ekranem, masz do czynienia z kimś bardziej zainteresowanym sprzedażą sprzętu niż jakością dźwięku. Absolutnie najlepsze miejsce dla centralnego głośnika znajduje się z tyłu ekranu!  Podczas ruchu ust aktora na ekranie, dźwięk dobiega dokładnie stamtąd. Twój mózg znakomicie wywiązuje się z zadnia przetwarzania dźwięku, i za wszelką cenę chce abyś "myślał", że dźwięk pochodzi z miejsca, z którego tak naprawdę nie pochodzi. Jednak jest to męczące i zmniejsza radość z kina domowego, które powinno być relaksującym miejscem.

Choć przestrzeń za ekranem jest idealnym miejscem dla centralnego kanału, zdarzają się przypadki, w których takie umiejscowienie nie jest fizycznie możliwe. Jaka jest zatem druga najlepsza lokalizacja? Nad ekranem.
Wszystkie głośniki powinny być w bezpośredniej linii wzroku widza z każdego fotela. Na drodze głośnik – widz nie może stać żadna przeszkoda. Jeżeli głośniki nie będą e bezpośredniej linii - nie otrzymasz bezpośredniego dźwięku z głośników. Jeżeli nie otrzymasz bezpośredniego dźwięku, stracisz sygnał przestrzenny i zrozumiałość dialogów. Równie ważna jest różnica w odległości od każdego głośnika do każdego fotela. Logarytmiczna natura zanikania ciśnienia dźwięku w dystansie mówi nam, że poziom ciśnienia dźwięku może znacząco różnić się na fotelach znajdujących się obok siebie. To szczegół, na który prawdziwy profesjonalny projektant zwróci uwagę podczas projektu salki. Prawdopodobnie teraz zdajesz już sobie sprawę, że kino domowe jest nierozerwalnie związane z prawami fizyki.

kino thx domowe
w kinie komercyjnym THX głośniki są zawsze osadzone w specjalnej kontrukcji baffle wall

Problem z osiągnięciem poprawnego ustawienia głośników polega na braku zaplanowania właściwych miejsc dla wszystkich głośników na etapie wstępnej fazy projektu. Problemy pojawiają się, gdy projektant kina domowego zostaje zaangażowany w proces budowy w zbyt późnym stadium. Jeżeli ściany są już postawione, przewody poprowadzone, a wnętrze wykończone, jedynym wyjściem jest ingerencja w struktury pomieszczenia. Jeżeli wydajesz jednak sporą kwotę na swoje wymarzone kino, zapewne chcesz aby grało jak system co najmniej na miarę swojego budżetu.

 




.: programowanie & grafika: e-technologie.pl
Projekt, instalacja oraz kalibracja systemów audio i video - to obszary naszego działania. Projekt i budowa kina, prywatna / domowa sala kinowa, projekt multiroom - nagłośnienie domu, systemu sterowania - to tylko kilka z naszych propozycji. Wykonujemy adaptacje akustyczne wraz z pomiarami i kalibracją systemów nagłoœśnienia. Bazujemy w oparciu o standardy i procedury obowiązujące profesjonalistów CEDIA, HAA oraz THX. Domowa sala kinowa powinna być przemyœślana pod kątem akustyki, obsługi, posiadać wygodne fotele kinowe oraz obraz zapewniający wrażenia lepsze niż w kinie.