Ciekawe projekty - "Kino na poddaszu"



Ciekawe projekty – „kino na poddaszu”

Część I - Rozpoczęcie prac nad projektem / Projekt kina / Nagłośnienie

Rozpoczęcie prac nad projektem
Niniejszy projekt został zrealizowany na przełomie listopada / grudnia 2012 roku. Pierwsze rozmowy z Inwestorem dotyczyły prostego, aczkolwiek dobrego systemu projekcyjnego. Inwestor wygospodarował pomieszczenie na poddaszu domu jednorodzinnego, które mógł w pełni poświęcić na stworzenie domowej Sali kinowej. Przybliżone wymiary to : 795 x 530 cm. Wcześniej pomieszczenie to było użytkowane i jego część była zaadoptowana na garderobę. Dodatkowo część powierzchni  trudno było w pełni zagospodarować ze względu na skosy.

System (czyli cała instalacja systemu kinowego) miał służyć głównie do oglądania filmów oraz telewizji. Sporadycznie zaś do komfortowego zrelaksowania się przy ulubionym magazynie lub książce i przy dobrej, relaksującej muzyce. Istotną częścią miała być możliwość oglądania wydarzeń sportowych, zarówno w pojedynkę, jak i w gronie bliskich osób. Liczyła się jakość, prostota obsługi oraz oczywiście najlepszy efekt możliwy do uzyskania w ramach danego budżetu.

Poznając lepiej oczekiwania wobec systemu ustaliliśmy, że Inwestor oczekuje jednak lepszego efektu aniżeli „prosty system kinowy”. Po wielu godzinach rozmów, analiz i ustaleń opracowaliśmy naszą bazową konfigurację, która stała się podstawą do prac nad projektem kina. Ustaliliśmy, że skoro pomieszczenie jest przeznaczone stricte do oglądania filmów i telewizji, to możemy zaadoptować je pod kątem akustycznym tak, aby uzyskać optymalną jakość dźwięku. Jedynym warunkiem było to, aby nie wykonywać żadnych brudnych prac. Jeśli już takowe będą musiały się pojawić, to aby przebiegały możliwie najmniej uciążliwie dla domowników.

projekt kina
Projekt kina jest niezbędnym elementem każdej udanej instalacji.


Projekt kina
Równolegle rozpoczęliśmy prace nad projektem kina (zabudowy, konstrukcji, rozmieszczenia komponentów systemu kina, tras kablowych, wentylacji szafy rack, rozmieszczenia urządzeń, sposobu sterowania i obsługi systemu) oraz projektem akustycznym (adaptacji akustycznej pomieszczenia pod kątem uzyskania pożądanych parametrów dla pomieszczeń kinowych zgodnych z zaleceniami CEDIA i HAA). Kwestie izolacji akustycznej pominęliśmy z racji na brak możliwości wykonywania prac typowo budowlanych, a te byłyby niezbędne przy takim zakresie. Ponadto dom znajdował się z dala od ulic i ruchu miejskiego, zaś poziom hałasu wewnątrz pomieszczenia był stosunkowo niski (poniżej standardowego poziomu 32-34dB).

Pierwszym krokiem było ustalenie ilości widzów i ich rozmieszczenie. Ustaliliśmy, że optymalny rozkład siedzeń to dwa rzędy po 3 fotele. Pierwszy rząd miał zawierać fotele kinowe elektrycznie rozwijane z możliwością ułożenia ciała do pozycji leżącej. Drugi rząd miał być rzadziej używany, stad też skoncentrowaliśmy się na fotelach ręcznie rozkładanych. Fotele elektryczne zapewniają najlepszy komfort, z racji na możliwość nieograniczonej ilości pozycji rozłożenia. W odróżnieniu od foteli manualnych, zmiana pochylenia nie odbywa się skokowo. Widz może idealnie dopasować stopień rozłożenia fotela do swojej ulubionej pozycji, która podczas seansu może się wielokrotnie zmieniać.

zabudowa głośników
Praca wre... ściana przednia na etapie budowy konstrukcji.

W sytuacjach wymagających kilku rzędów widzów niezbędny jest podest, który pozwala na podniesienie poziomu wzroku widzów w dalszych rzędach, aby widzowie siedzących w pierwszym rzędzie nie zasłaniali im obrazu jak i nie blokowali dźwięku podczas seansu. Jest to typowe rozwiązanie znane z kin komercyjnych. W naszym przypadku podest poza wspomnianą funkcją pełnił również rolę pułapki basowej. W projekcie akustycznym kina zostały dokładnie wyliczone parametry podestu (wypełnienie, materiały z których został wykonany, ilość i wielkość otworów wlotowych, przegrody) tak, aby finalnie podest zapewniał pochłanianie niskich częstotliwości w dość określonym zakresie.  Zależało nam, aby czas pogłosu dla niskich częstotliwości był odpowiednio krótki, zaś bas był sprężysty, szybki, dynamiczny i nie „błądził” niepotrzebne po pomieszczeniu. Dodatkowo podest zapewniał delikatne oświetlenie podczas seansu bądź w czasie poprzedzającym seans. Dookoła podestu został zainstalowany wąż świetlny, który można uruchomić z poziomu systemu sterowania (o czym w dalszej części).

podest kinowy
Podświetlony podest w kinie domowym - uruchamiany z pilota systemowego, bądź telefonu użytkownika.

Zważywszy na wielkość pomieszczenia oraz odległości widzów w I i II rzędzie, zdecydowaliśmy się na instalację ekranu o szerokości 280 cm w podstawie. Przy tym poziomie projektu jedno było pewne – jeśli chcemy uzyskać „prawdziwie kinowy efekt” musimy zdecydować się na instalację z ekranem transparentnym akustycznie i głośnikami osadzonymi za nim. Ponieważ dysponowaliśmy niewielkim dystansem, który mogliśmy przeznaczyć na zabudowę ściany akustycznej z głośnikami i konstrukcji pod ekranu – zdecydowaliśmy się na ekran Screen Excellence Enlightor 4K. To powierzchnia typu „plecionka”, która nie wymaga tak dużej odległości głośnika od powierzchni jak typowa mikroperforacja jaką dysponuje np. Stewart FilmScreen. Zapewnia ona bardzo dobre parametry „przepuszczalności” dźwięku przy zachowaniu dobrej jakości obrazu.

Nagłośnienie
W każdym komercyjnym kinie głośniki przednie są zlokalizowane za ekranem pod odpowiednim kątem oraz na odpowiedniej wysokości względem widzów. Tylko w taki sposób można uzyskać spójność dźwięku z obrazem jak i poprawną scenę muzyczną. Doznania podczas takiego seansu znacznie przewyższają te, podczas których dźwięk jest przypadkowo dystrybuowany. Dopiero po porównaniu  jak brzmi system kinowy z prawidłowo zlokalizowanymi zestawami głośnikowymi za ekranem,  z niestety typową instalacją kina domowego z głośnikami po bokach i pod ekranem – zdajemy sobie sprawę jak wiele tracimy z efektu kinowego. Jeśli raz usłyszymy różnice, trudno nam będzie zaakceptować powrót do typowych dla warunków domowych rozmieszczenia zestawów głośnikowych.

Jak zostało wspomniane wcześniej, Inwestor nie wyraził zgody na żadne brudne prace. Stąd też zabudowa ściany przedniej została zaprojektowana w taki sposób, aby stolarz mógł w oparciu o dokumentację przygotować gotowe części i elementy, które zostałyby złożone na miejscu. W ten sposób wykonaliśmy uproszczoną  zabudowę „baffle wall”, w której osadziliśmy głośniki.


Głośniki osadzone w specjalnie zaprojektowanej zabudowie akustycznej będącej podstawą do osadzenia ekranu.

Większe wyzwanie stanowiła natomiast lokalizacja głośników efektowych. Z jednej części dysponowaliśmy ścianą, zaś z drugiej strony cześć pomieszczenia była otwarta. Mieliśmy do wyboru 2 opcje – zaprojektowanie konstrukcji do montażu głośników i przymocowanie uchwytów do belek otaczających miejsca siedzące. Drugą opcją było ustawienie głośników na podstawkach, co z jednej strony nie sprawdziłoby się w dłuższej perspektywie, zaś z drugiej – generowałoby by sporo problemów. Długości uchwytów, jak i ich stopień gięcia był podyktowany uzyskaniem wzorcowego pokrycia dźwiękiem miejsc widzów. Głośniki efektowe nie mogą znajdować się zbyt blisko widzów, gdyż z jednej strony nie będą w stanie zapewnić zbliżonego poziomu nagłośnienia dla widzów znajdujących się w dalszych miejscach od głośnika, a z drugiej dźwięk dochodzący do widza będzie zbyt łatwy do lokalizacji. Nie uzyskamy pożądanego efektu przestrzenności.

głośniki efektowe
Głośniki efektowe Procella Audio osadzone na specjalnie wykonanych uchwytach zdystansowane odpowiednio od słuchaczy.

Instalacje kinowe rządzą się swoimi prawami i na każdy element wyposażenia, jak i wystroju są ustanowione normy i zalecenia. Dobór głośników podyktowany jest konkretnymi zasadami, które precyzyjnie określają jakie warunki muszą być spełnione przez dany głośnik, aby mógł on zostać zainstalowany w systemie kinowym. Przy poważniejszych projektach kinowych stosujemy zwykle nagłośnienie Procella Audio. To stosunkowo niewielka firma z siedzibą w Szwecji założona przez byłych szefów DTS Europe, zatem ludzi którzy „zjedli swoje zęby” na nagłośnieniu systemów kinowych. Charakterystyka przetwarzania zestawów głośnikowych Procella Audio jest nadzwyczaj gładka i rozciągnięta. Kierunkowość w całym pasmie jest doskonale zrównoważona. Dodatkowo produkty cechuje bardzo niski poziom zniekształceń harmonicznych oraz niedościgniona w swojej cenie liniowość przy braku kompresji (dynamika).

Po ustaleniu odległości widzów w I i II rzędzie względem ekranu, znaliśmy doskonale odległość widzów od głośnika. Wiedzieliśmy jaką skuteczność i moc potrzebujemy na osiągnięcie pożądanego ciśnienia akustycznego w miejscach odsłuchu. Odległość widzów w I rzędzie względem ekranu wynosiła ok. 340 cm, zatem wybór padł na zestaw głośnikowy Procella Audio P8, który referencyjny poziom odsłuchu (105dB) uzyskuje, kiedy słuchacz znajduje się do 4m od głośnika (przy zwrotnicy 80hz). Standardowy poziom odsłuchu uzyskujemy zaś do 6m, co pozwoliło nam na bezpieczne nagłośnienie pomieszczenia kinowego bez niebezpieczeństwa, że nie zostanie osiągnięty efekt „prawdziwego kina”. Zestawy głośnikowe P8 posiada certyfikację THX Approval  (nie należy mylić z konsumenckimi oznaczeniami THX Ultra itp.), co pozwala na zastosowanie go w takich aplikacjach jak studia nagrań, post produkcji filmowej, czy też profesjonalnych salek kinowych. Wszystkie zestawy głośnikowe Procella Audio  używają głośników kompresyjnych o stałej kierunkowości. Są w stanie dostarczać ogromne ilości dynamicznego, bardzo dokładnego dźwięku o naturalnej, niemal liniowej charakterystyce.

potężny subwoofer
Potężny subwoofer Procella Audio z 2 głośnikami 15 calowymi. Potężny i sprężysty bas bez kompromisów.

Zgodnie z zaleceniami kinowymi THX, Dolby oraz DTS – wszystkie kanały przednie (lewy, prawy oraz centralny) zbudowane zostały w oparciu o ten sam zestaw głośnikowy P8. W oparciu o tę zasadę zbudowane są wszystkie najlepsze kina. Nie chcemy dopuścić do sytuacji, w której widzowie będą w stanie usłyszeć różnice w dźwięku pomiędzy kanałami, wynikające z różnic w konstrukcji głośników przednich.

Za kanały efektowe odpowiadały zestawy Procella Audio P6, które odpowiednio były zlokalizowane po bokach i za widzami. Zostały one osadzone z jednej strony bezpośrednio na ścianie, zaś na pozostałych 2 stronach do belek.
Za niskie częstotliwości odpowiadał aktywny Subwoofer Procella Audio P15, zbudowany z dwóch 15 calowych głośników niskotonowych napędzanych wewnętrznym wzmacniaczem o mocy 2x350W oraz procesorem DSP, zdolny uzyskać imponujący wynik 125dB przy 50Hz (-3dB przy 22Hz). Ten 40 calowy Subwoofer jest stosunkowo płytki, dzięki czemu idealnie nadaje się do instalacji w zabudowie, którą można stworzyć w warunkach domowych. Dodatkowo predefiniowane tryby DSP pozwalają  na instalację zarówno w wersji wolnostojącej, przy ścianie, w rogu, jak i oczywiście w baffle wall.

Zestawy Procella zostały napędzone 7 końcówkami mocy amerykańskiej firmy Parasound z serii New Classic, z których każda dysponuje mocą 250W na kanał przy 8 Ohm.

Część II - Adaptacja akustyczna / Instalacja i obsługa / System projekcji / Efekt końcowy




.: programowanie & grafika: e-technologie.pl
Projekt, instalacja oraz kalibracja systemów audio i video - to obszary naszego działania. Projekt i budowa kina, prywatna / domowa sala kinowa, projekt multiroom - nagłośnienie domu, systemu sterowania - to tylko kilka z naszych propozycji. Wykonujemy adaptacje akustyczne wraz z pomiarami i kalibracją systemów nagłoœśnienia. Bazujemy w oparciu o standardy i procedury obowiązujące profesjonalistów CEDIA, HAA oraz THX. Domowa sala kinowa powinna być przemyœślana pod kątem akustyki, obsługi, posiadać wygodne fotele kinowe oraz obraz zapewniający wrażenia lepsze niż w kinie.